Zam oranına karar vermek işletmenin maliyetine bağlıdır ve bu rehberin konusu değil. Bu rehber, kararı verdikten sonraki kısmı anlatıyor: oranı doğru hesaplamak, yuvarlamanın gerçek artışı nasıl değiştirdiğini görmek ve zammı bütün menüye hatasız uygulamak.
Yüzde zam nasıl hesaplanır?
Yeni fiyat = eski fiyat × (1 + zam oranı / 100). Örneğin 115 ₺’lik bir latteye %10 zam: 115 × 1,10 = 126,50 ₺.
Ardı ardına yapılan zamlar toplanmaz, çarpılır. Önce %10, sonra %10 zam yapılan bir ürün %20 değil, %21 pahalanır (1,10 × 1,10 = 1,21). Yıl içindeki zamları değerlendirirken bunu hesaba katın.
Yuvarlama gerçek artışı değiştirir
126,50 ₺ gibi fiyatlar menüde kalabalık görünür; çoğu işletme sonucu yuvarlar. Ancak yuvarlama, özellikle düşük fiyatlı ürünlerde gerçek artışı belirgin şekilde değiştirir. Aşağıdaki tabloda aynı %10 zammın beş farklı fiyatta üç yuvarlama seçeneğiyle sonucu var:
| Eski fiyat | %10 zamlı (ham) | Tam sayıya | 5’in katına | 10’un katına |
|---|---|---|---|---|
| 30 ₺ | 33,00 | 33 | 35 (+%16,7) | 30 (+%0) |
| 75 ₺ | 82,50 | 83 | 85 (+%13,3) | 80 (+%6,7) |
| 115 ₺ | 126,50 | 127 | 125 (+%8,7) | 130 (+%13,0) |
| 185 ₺ | 203,50 | 204 | 205 (+%10,8) | 200 (+%8,1) |
| 450 ₺ | 495,00 | 495 | 495 (+%10,0) | 500 (+%11,1) |
Tablodan iki sonuç çıkıyor:
- Düşük fiyatlarda 10’a yuvarlamak zammı yok edebilir ya da ikiye katlayabilir. 30 ₺’lik çayda %10 zam, 10’un katına yuvarlanınca hiç zam olmuyor.
- 5’e yuvarlamak çoğu menü için dengeli bir orta yoldur. Gerçek artış hedefin birkaç puan altında ya da üstünde kalır.
Düşük fiyatlı ürünlerde (çay, su, ekmek) yüzde yerine sabit tutar eklemek (ör. +5 ₺) daha öngörülebilir sonuç verir.
Zam hesaplayıcı
Fiyatlarınızı alt alta yazın; oranı ve yuvarlamayı seçin. Hesaplama, Renton QR Menü panelindeki toplu fiyat değişikliğiyle aynı formülü kullanır.
| Eski | Yeni | Fark | Gerçek artış |
|---|
Her kategoriye aynı oran mı?
Maliyet artışları kategoriler arasında eşit gelmez. Kahve çekirdeği, süt, et ve un fiyatları farklı zamanlarda farklı oranlarda değişir. Bütün menüye tek oran uygulamak yerine, maliyeti en çok artan kategoriye daha yüksek, diğerlerine daha düşük oran uygulayabilirsiniz. Toplu fiyat aracı olan bir menü programında bu, her kategori için ayrı bir işlemdir; menünün tamamını tek tek açmanız gerekmez.
Zammı uygulama sırası
- Yedek alın. Menünün mevcut hâlini Excel’e indirin. Bir şey ters giderse elinizde olsun.
- Ürünleri seçin. Kategoriye ya da aramaya göre zam yapılacak ürünleri seçin.
- Oranı ve yuvarlamayı girin. Düşük fiyatlı ürünleri ayrı tutmayı düşünün.
- Önizlemeyi kontrol edin. En ucuz ve en pahalı ürünlerin yeni fiyatına özellikle bakın.
- Uygulayın. Yanlış olursa değişiklik geçmişinden geri alın.
- Kapıdaki listeyi aynı gün yenileyin. QR menüyle kapıdaki listenin farklı olması denetimde ürün başına aykırılık sayılabilir (ayrıntılar).
- Fiyat geçerlilik tarihini güncelleyin. Menünüzde “Fiyatlar şu tarihe kadar geçerlidir” bilgisi varsa yeni tarihi girin.
Renton QR Menü’de toplu zam
Ürünler sayfasında ürünleri seçip (kategoriye göre süzerek ya da “Görünenlerin hepsini seç” ile) toplu işlemden Fiyatı yüzde değiştir, Fiyata tutar ekle / çıkar ya da Fiyatı sabitle seçeneğini kullanırsınız. Yuvarlama tam sayıya, 5’in katına, 10’un katına ya da kuruşlu olabilir. Uygulamadan önce her ürünün eski ve yeni fiyatı listelenir; uyguladıktan sonra işlem değişiklik geçmişine düşer ve tek tıkla geri alınabilir. Zam sonrası kapı için A4 fiyat listesini aynı panelden yazdırırsınız.